BLOG
Self Assessment: terminy, kary i pięć błędów, które kosztują najwięcej
Co trzeba złożyć i zapłacić do 31 stycznia 2027
Styczeń wydaje się daleko. Jest jeszcze jesień, w sklepach dopiero zaczynają się świąteczne dekoracje, a zeznanie podatkowe kojarzy się z zimą. Tymczasem pierwszy z terminów Self Assessment mija w tym tygodniu, w sobotę 31 października: tego dnia HMRC musi dostać zeznanie złożone na papierze. Jeśli składasz je online, masz czas do 31 stycznia 2027.
Ten tekst jest o tym, co dokładnie trzeba zrobić, ile kosztuje spóźnienie i gdzie ludzie najczęściej się potykają. Mówię o roku podatkowym 2025/26, który skończył się 5 kwietnia 2026.
Kto w ogóle musi składać zeznanie
Zeznanie składa się za rok podatkowy, który biegnie od 6 kwietnia do 5 kwietnia. Według GOV.UK musisz je złożyć, jeśli w tym czasie:
- byłeś samozatrudniony i zarobiłeś ponad £1,000 (przed odliczeniem tego, od czego możesz odliczyć podatek),
- byłeś wspólnikiem w spółce osobowej (partnership),
- zapłaciłeś Capital Gains Tax po sprzedaży czegoś, co zyskało na wartości,
- zapłaciłeś High Income Child Benefit Charge i nie zrobiłeś tego przez PAYE.
Możesz też musieć je złożyć, jeśli miałeś dochód, od którego nikt nie odliczył podatku: z najmu, napiwków, odsetek, dywidend albo z zagranicy.
Dla właścicieli LTD – najczęściej chodzi o dywidendy. GOV.UK mówi tak: jeśli dywidendy nie przekraczają £10,000 i nie składasz zeznania, możesz zgłosić je HMRC po 5 kwietnia i przed 5 października, a podatek zostanie pobrany przez kod podatkowy. P
owyżej £10,000 zeznanie jest już obowiązkowe. Jeśli dywidendy mieszczą się w rocznym limicie dywidendy, nie musisz nic zgłaszać.
Spółka LTD ma swoje terminy: Corporation Tax płaci się zwykle 9 miesięcy i 1 dzień po końcu okresu rozliczeniowego, a zeznanie spółki składa się w ciągu 12 miesięcy po jego końcu. To osobny kalendarz, nie ten sam, co zeznanie osobiste.
Terminy za rok podatkowy 2025/26
- 5 października 2026: minął termin zgłoszenia do HMRC, że musisz złożyć zeznanie, jeśli robisz to po raz pierwszy albo wracasz po przerwie. Jeśli zarejestrujesz się później, HMRC wyśle list lub e-mail z nowym terminem, 3 miesiące od daty pisma.
- 31 października 2026, 23:59: zeznanie papierowe. HMRC musi je otrzymać do tej godziny, więc samo wysłanie nie wystarczy.
- 30 grudnia 2026, 23:59: zeznanie online, jeśli chcesz zapłacić podatek przez kod podatkowy. Po tej dacie trzeba zapłacić inaczej.
- 31 stycznia 2027, 23:59: zeznanie online i zapłata podatku za 2025/26.
- 31 stycznia i 31 lipca: terminy payments on account, o których poniżej.
Zeznanie można wysyłać od 6 kwietnia 2026, więc nikt nie musi czekać do ostatniej chwili.
Ile kosztuje spóźnienie
To jest część, o której mało kto myśli, dopóki nie dostanie listu. Według GOV.UK:
Spóźnione zeznanie:
- £100 za samo przekroczenie terminu,
- po 3 miesiącach £10 dziennie, maksymalnie £900,
- po 6 miesiącach kolejne 5% podatku lub £300, zależnie od tego, co wyższe,
- po 12 miesiącach znowu 5% lub £300, co wyższe.
Spóźniona zapłata: 5% niezapłaconego podatku po 30 dniach, kolejne 5% po 6 miesiącach i znowu 5% po 12 miesiącach.
Do tego dochodzą odsetki.
Odsetki od zaległości wynoszą dziś 7.75% rocznie (od 9 stycznia 2026), a ta stawka zmienia się, więc sprawdź aktualną na GOV.UK.
Przykład. Masz do zapłacenia £4,000 podatku. Płacisz sześć tygodni po terminie i składasz zeznanie miesiąc po terminie. Wychodzi: £100 za spóźnione zeznanie, £200 (5% z £4,000) za zapłatę po 30 dniach i około £36 odsetek (£4,000 × 7.75% × 42/365). Razem około £336 za coś, co można było zrobić w terminie. Przy dłuższym opóźnieniu kwota rośnie.
Od kary można się odwołać, jeśli masz uzasadnione usprawiedliwienie (reasonable excuse). Karę trzeba zapłacić w ciągu 30 dni od daty pisma.
Payments on account: dlaczego styczniowy rachunek bywa dwa razy większy
To jest najczęstsze zaskoczenie przy pierwszym zeznaniu. Poza podatkiem za miniony rok HMRC zwykle prosi o zaliczki na następny. Są to dwie płatności w roku, 31 stycznia i 31 lipca, a każda to połowa podatku z poprzedniego roku, razem ze składką Class 4, jeśli jesteś samozatrudniony.
GOV.UK pokazuje to na przykładzie. Jeśli rachunek za rok wyniósł £3,000 i w poprzednim roku nie płaciłeś zaliczek, w styczniu zapłacisz £4,500: £3,000 rachunku plus £1,500 pierwszej zaliczki na następny rok. Druga zaliczka, £1,500, przypada w lipcu.
Nie musisz płacić zaliczek, jeśli:
- podatek za poprzedni rok był niższy niż £1,000, albo
- ponad 80% podatku zapłaciłeś poza Self Assessment, na przykład przez kod podatkowy.
Jeśli spodziewasz się niższego rachunku, możesz poprosić HMRC o zmniejszenie zaliczek: online w koncie, w opcji Reduce payments on account, albo formularzem SA303. Uwaga: jeśli zmniejszysz je za bardzo, zapłacisz odsetki od różnicy.
Pięć błędów, które kosztują najwięcej
1. Zostawienie wszystkiego na ostatni tydzień stycznia. Potrzebujesz numeru UTR, dostępu do konta online, dokumentów z całego roku. GOV.UK radzi zacząć wcześniej i zapisywać postępy po drodze. Zeznanie można wysłać od kwietnia, a składając je wcześniej, i tak płacisz dopiero do 31 stycznia.
2. Zapomnienie o dochodach spoza głównej pracy. Dywidendy, odsetki z konta, najem, napiwki, a także dochód z zagranicy, na przykład z wynajmu mieszkania w Polsce, mogą oznaczać obowiązek złożenia zeznania. Jeśli masz jakikolwiek taki dochód, sprawdź to w narzędziu HMRC albo zapytaj mnie.
3. Założenie, że skoro nic nie wychodzi do zapłaty, to nie ma zeznania. Obowiązek wynika z tego, że zarobiłeś ponad £1,000 jako samozatrudniony, a nie z tego, ile wyszło podatku.
4. Brak dokumentów. Rejestry trzeba trzymać co najmniej 5 lat po terminie 31 stycznia za dany rok podatkowy. Przykład z GOV.UK: zeznanie za 2022/23 wysłane do 31 stycznia 2024 oznacza przechowywanie dokumentów do końca stycznia 2029. Jeśli coś zgubisz i nie da się odtworzyć, musisz podać najlepsze możliwe liczby i napisać w zeznaniu, że są oszacowane.
5. Zapomnienie o zaliczkach na następny rok. Styczniowa kwota jest wyższa, niż wynika z samego rachunku, i trzeba mieć na nią pieniądze. GOV.UK oferuje plan Budget Payment: regularne wpłaty tygodniowe albo miesięczne na następny rachunek, jeśli jesteś na bieżąco z poprzednimi.
Co zrobić już teraz
Nie musisz robić wszystkiego naraz. Sprawdź w narzędziu HMRC, czy w ogóle musisz złożyć zeznanie. Odszukaj swój numer UTR i zaloguj się do konta online, żeby w styczniu nie odkryć, że hasło nie działa.
Zbierz dokumenty z całego roku: wyciągi, faktury, dane o dywidendach, P60 albo P45, jeśli je masz.
A jeśli chcesz zapłacić podatek przez kod podatkowy, pamiętaj o terminie 30 grudnia.
Resztę najlepiej omówić na konkretnych liczbach, bo każda sytuacja wygląda inaczej.
Jeśli masz pytania dotyczące księgowości w Wielkiej Brytanii albo chcesz omówić swoją sytuację, zapraszam do kontaktu: wypełnij krótki formularz albo umów konsultację przez Calendly.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady podatkowej. Kwoty w przykładach są uproszczone i zakładają stawkę Corporation Tax 19%, która dotyczy zysków do £50,000. Podatnicy w Szkocji mają inne progi Income Tax od wynagrodzeń. W razie wątpliwości zapytaj księgowego lub doradcę podatkowego.
Zastanawiasz się nad zmianą księgowego?
Napisz do mnie.
Pierwsza rozmowa jest bezpłatna, trwa 15 minut i do niczego nie zobowiązuje.