BLOG
jesienny budżet 2026
O pieniądzach, podatkach i sztuce czytania między nagłówkami
Bez żargonu. Bez księgowych skrótów. Tylko najważniejsze informacje dla osób mieszkających i prowadzących biznes w UK.
Jesień w Wielkiej Brytanii ma swoje rytuały. Dni stają się krótsze, parasol coraz częściej okazuje się przedmiotem pierwszej potrzeby, a słowo Budget zaczyna pojawiać się w gazetach z częstotliwością sugerującą, że 28 października wydarzy się coś pomiędzy rewolucją a końcem świata.
Najczęściej nie wydarza się ani jedno, ani drugie.
Budżet jest jednak ważny. To właśnie wtedy dowiadujemy się, skąd państwo zamierza brać pieniądze, gdzie chce je wydawać i — co zwykle interesuje nas najbardziej — czy któraś z tych decyzji dotknie naszego portfela.
W tym roku czerwone pudełko należy do Johna Healeya, nowego Chancellor of the Exchequer. Budżet przedstawi 28 października 2026 roku.
Do tego dnia warto zachować pewną dyscyplinę: oddzielać to, co rząd rzeczywiście ogłosił, od tego, co ktoś usłyszał w Westminsterze, ktoś inny opisał w gazecie, a po południu pół internetu zaczęło traktować jak obowiązujące prawo.
Zacznijmy więc od rzeczy, które już wiemy.
1. Światło będzie odrobinę tańsze
Od 1 października 2026 do 31 marca 2027 VAT na kwalifikujące się dostawy prądu do gospodarstw domowych w Anglii, Szkocji i Walii spada z 5% do zera.Według rządowych wyliczeń przeciętne gospodarstwo domowe powinno dzięki temu zaoszczędzić około £45 rocznie. Nie jest to suma, która zmienia życie. Jest jednak coś przyjemnego w podatku, który wyjątkowo znika zamiast się pojawiać.Nie trzeba przy tym składać wniosku ani kontaktować się z dostawcą. Zmiana powinna zostać uwzględniona automatycznie.
Są tylko dwa drobne „ale”.
Pierwsze: zerowy VAT dotyczy prądu, ale nie gazu.
Drugie: zmiana obejmuje Wielką Brytanię — Anglię, Szkocję i Walię. W Irlandii Północnej pozostaje stawka 5%.
I jeszcze jedna rzecz, o której warto pamiętać. Podatek jest tylko jednym ze składników rachunku za energię. Może więc zdarzyć się tak, że VAT spadnie, a cały rachunek wcale nie zachowa się równie uprzejmie.
2. Puby dostają trochę oddechu
Brytyjski pub jest jednocześnie biznesem, miejscem spotkań i instytucją, której znaczenia dla lokalnej społeczności trudno nauczyć się z podręcznika ekonomii. Od kwietnia 2027 roku część takich miejsc dostanie nieco lżejszy rachunek. Kwalifikujące się puby, social clubs oraz lokale z muzyką na żywo w Anglii mają otrzymać 20-procentową obniżkę business rates.
Business rates to lokalny podatek związany z nieruchomością wykorzystywaną do prowadzenia działalności. Nie jest to więc obniżka czynszu, choć dla właściciela biznesu efekt końcowy jest dość łatwy do zrozumienia: jeden koszt będzie mniejszy.
Nie wszystkie lokale zostaną objęte ulgą.
Największe sale koncertowe mogą się do niej nie kwalifikować.
Dla mniejszych miejsc może to jednak być zmiana bardziej odczuwalna niż niejeden efektowny nagłówek w dniu Budżetu.
3. Trzy podatki, których rząd obiecuje nie ruszać
Przed Budżetem padła też deklaracja, która brzmi uspokajająco.
Rząd mówi, że nie podniesie stawek Income Tax, National Insurance ani VAT.
To ważna informacja, ale warto czytać ją dokładnie.
Brytyjski system podatkowy jest rozległy. Obietnica, że nie zmienią się trzy największe podatki, nie jest obietnicą, że nie zmieni się nic.
I właśnie w tej przestrzeni pomiędzy „nie podniesiemy tych podatków” a „musimy sfinansować wydatki państwa” zaczyna się cała przedbudżetowa opowieść.
To, czego jeszcze nie wiemy
Tutaj grunt robi się mniej stabilny.
W prasie i analizach pojawiają się rozważania dotyczące podatków od majątku i inwestycji, Capital Gains Tax, emerytur oraz Inheritance Tax.
Osobnym tematem jest finansowanie social care — opieki społecznej, szczególnie nad osobami starszymi. Wiemy, że rozmowa o reformie nabiera znaczenia. Nie wiemy jeszcze, jaki ostatecznie przyjmie kształt i w jaki sposób zostanie sfinansowana.
To dobry moment, żeby przypomnieć o jednej rzeczy.
Zapowiedź, możliwość i decyzja to trzy różne słowa.
W tygodniach przed Budżetem łatwo je pomylić, szczególnie kiedy nagłówek prasowy musi zmieścić skomplikowaną historię podatkową w jednym zdaniu.
Dlatego do 28 października nie warto podejmować poważnych decyzji finansowych wyłącznie dlatego, że coś „może” znaleźć się w Budżecie.Podatki mają wystarczająco dużo prawdziwych komplikacji. Nie musimy dokładać sobie tych hipotetycznych.
A podczas gdy wszyscy patrzą na Budżet…
…kilka ważnych zmian już spokojnie zbliża się w kalendarzu.
I paradoksalnie to właśnie one mogą być dla wielu osób ważniejsze niż najbardziej komentowane wydarzenia 28 października. Jedną z nich jest Making Tax Digital.
Od 6 kwietnia 2027 roku system obejmie kolejną grupę samozatrudnionych i osób uzyskujących dochody z wynajmu.Kluczowa jest granica £30,000 kwalifikującego się przychodu brutto z samozatrudnienia i wynajmu nieruchomości. Warto zatrzymać się przy słowie przychód. Nie chodzi o to, ile zostanie po odjęciu kosztów. Mówimy o kwocie przed ich odliczeniem.
Dla osób objętych nowymi zasadami oznacza to cyfrowe prowadzenie odpowiedniej dokumentacji, korzystanie z kompatybilnego oprogramowania i przesyłanie do HMRC kwartalnych podsumowań.
Roczne rozliczenie nie znika.
Samochód służbowy też trafi bliżej payrollu
Od kwietnia 2027 roku pracodawcy zaczną obowiązkowo rozliczać przez payroll niektóre benefity pracownicze. W pierwszej grupie znajdą się między innymi samochody służbowe, paliwo, vany oraz prywatna opieka medyczna zapewniana przez pracodawcę. To jedna z tych zmian, które dla pracownika mogą być prawie niewidoczne, ale dla osoby prowadzącej payroll oznaczają całkiem konkretną pracę. Jeżeli zatrudniasz pracowników, warto więc sprawdzić system wcześniej, zamiast odkrywać nowe zasady w pierwszym tygodniu kwietnia.
Początek roku podatkowego i tak ma wystarczająco dużo atrakcji.
Krypto staje się coraz mniej anonimowym światem
Kryptowaluty przez lata miały aurę świata funkcjonującego trochę obok tradycyjnych finansów.
Administracje podatkowe stopniowo tę odległość skracają. Dostawcy usług krypto objęci nowymi przepisami już zbierają określone dane o użytkownikach i transakcjach. Pierwsze raporty obejmujące 2026 rok mają trafić do HMRC do 31 maja 2027 roku.
Nie oznacza to, że każda transakcja automatycznie tworzy podatek. Oznacza natomiast, że osoby inwestujące w kryptowaluty powinny prowadzić porządną dokumentację i wiedzieć, jakie transakcje mogą mieć konsekwencje podatkowe. W świecie finansów technologia zmienia się bardzo szybko.
Termin rozliczenia podatku ma za to zadziwiającą odporność na postęp technologiczny.
Trzy daty, które naprawdę warto zapisać
Jeżeli wszystkie liczby zaczynają się już lekko mieszać, wystarczą na razie trzy.
5 października 2026 — ważny termin na poinformowanie HMRC o obowiązku Self Assessment w wielu sytuacjach, jeśli wcześniej nie było się w systemie.
28 października 2026 — Budget Day. Wtedy spekulacje zaczną ustępować miejsca konkretnym decyzjom.
31 stycznia 2027 — termin internetowego Self Assessment za rok podatkowy 2025/26 oraz zapłaty należnego podatku. 31 stycznia wygląda dziś dość niewinnie.
Tak zwykle wygląda 31 stycznia we wrześniu.
Co zatem robić?
Przede wszystkim nie wykonywać gwałtownych ruchów tylko dlatego, że sezon przedbudżetowych nagłówków właśnie się rozpoczął.
Jeżeli jesteś zatrudniony i nie masz innych źródeł dochodu, część tych zmian może przejść obok Ciebie niemal niezauważona.
Jeżeli jednak jesteś self-employed, wynajmujesz nieruchomość, zatrudniasz pracowników, inwestujesz albo masz kryptowaluty, dobrze jest wykorzystać najbliższe tygodnie na uporządkowanie własnej sytuacji.
Nie po to, żeby przewidzieć Budżet.
Po to, żeby wiedzieć, które fragmenty Budżetu w ogóle będą dotyczyły Ciebie.
To subtelna różnica, ale bardzo praktyczna.
28 października wrócimy do tej historii
Wtedy czerwone pudełko zostanie otwarte, przemówienie wygłoszone, a pierwsze nagłówki zapewne napisane, zanim Chancellor zdąży usiąść.
My zrobimy coś mniej widowiskowego.
Przeczytamy szczegóły.
Bo w podatkach najważniejsze informacje rzadko mieszkają w największym nagłówku. Częściej ukrywają się kilka akapitów niżej — przy małej dacie, niepozornym progu albo jednym zdaniu zaczynającym się od słowa „jeżeli”.
I właśnie tych zdań warto pilnować.
Zastanawiasz się nad zmianą księgowego?
Napisz do mnie.
Pierwsza rozmowa jest bezpłatna, trwa 15 minut i do niczego nie zobowiązuje.